Van schets naar duidelijke werkbon
Zetprofiel wilde het tekenen en doorrekenen van zetwerk automatiseren. We ontwierpen samen een orderportaal rond hun bestaande werkproces. De grootste uitdaging zat in de profieltekenaar: prettig tekenen in de browser, met een resultaat dat ook op papier in de productiehal duidelijk blijft.
Opdrachtgever
- Branche
- Maakindustrie
- Locatie
- Heteren
Team
De uitdaging
Een bestelling begint met een schets
Een uitvoerder op de bouw heeft een profiel nodig. Hij tekent de vorm, zet er maten en hoeken bij en mailt een foto: hiervan graag vier stuks, in deze lengte en dit materiaal. Bij Zetprofiel in Heteren kwamen zulke bestellingen binnen aan de planningsbalie. Het bedrijf knipt en buigt plaatmateriaal tot zetwerk op maat, onder meer voor dak- en gevelbouw.
De medewerkers maakten van die aanvraag een werkbon voor de productie. Ze rekenden uit hoeveel materiaal nodig was, bepaalden het gewicht en de prijs en zetten de informatie op een A4. Vaak ging de oorspronkelijke foto van de schets mee, aangevuld met duidelijker geschreven maten. Daar moest iemand in de hal vervolgens mee aan het werk.
Het werk achter de tekening
Het uitwerken van die bon kostte de planning veel handwerk. Een schets netjes overtekenen in een algemeen tekenprogramma hielp maar beperkt: dat programma weet niets van staalprofielen, materiaalkeuze of de berekeningen die bij een bestelling horen.
Een belangrijke maat is de ontwikkelde maat: hoe breed moet de vlakke strook materiaal zijn voordat je hem tot een profiel buigt? Samen met de lengte en de materiaaleigenschappen bepaalt die het gewicht. Zetprofiel rekent met een prijs per kilo, dus dezelfde gegevens zijn ook nodig om de bestelling te prijzen. De vraag om een tekentool raakte daarmee direct aan de hele orderverwerking.
De vraag achter de vraag
Software voor de werkwijze die er al was
We gingen bij Zetprofiel langs om het proces aan de balie en in de productie te bekijken. De ambitie was duidelijk: het bedrijf wilde de bestaande bedrijfsvoering verder automatiseren. Daar hoorde software bij die paste op de manier waarop mensen al werkten.
Samen brachten we in kaart wat daarvoor nodig was. Een profiel hoort bij een materiaal, een bestelling bij een klant. Voor een prijsberekening moeten materiaalprijzen en klantafspraken bekend zijn. Zo kreeg de tekentool een plek in een orderportaal waarin die gegevens bij elkaar komen.
Samen bepalen wat een bruikbare versie is
We werkten de onderdelen uit in een schatting met prioriteiten. Daarmee konden we bespreken wat noodzakelijk was en waar een eenvoudiger begin mogelijk was. Prijswijzigingen alvast kunnen inplannen vraagt bijvoorbeeld meer software dan één actuele prijs bijhouden en die op de ingangsdatum aanpassen.
Zetprofiel koos voor een ruime eerste opzet. Het bedrijf had al een werkende productie en wilde daar passende automatisering voor. Het hoefde niet eerst met een minimale versie te onderzoeken of er vraag naar het product was. Onze rol was om de gevolgen van keuzes zichtbaar te maken: wat moet je vastleggen, welke functies horen daarbij en hoeveel werk vraagt dat?
Op papier kun je niet inzoomen
Voor de tekentool stuurde Zetprofiel bestaande werkbonnen op. We werkten die profielen uit en lieten zien hoe ze in de software werden getekend. Daarna kwamen moeilijkere voorbeelden. Maten liepen door elkaar, een hoek was niet goed leesbaar of een label stond op een onhandige plek. De mensen die dagelijks met die profielen werken, konden precies aangeven wat duidelijker moest.
Dat gold ook voor de PDF-werkbon. Op een beeldscherm zag een ontwerp met dunne grijze lijnen en subtiele tintverschillen er verzorgd uit. Na het afdrukken op een laserprinter was een deel slecht leesbaar. Een productiemedewerker pakt de bon uit een postvak en loopt ermee de hal in. Op dat papier kun je niet inzoomen. We stemden de opmaak daarom af op de afdruk: de maten en de vorm moesten daar goed te onderscheiden zijn.
Techniek die het verschil maakt
Een lastig profiel goed blijven tekenen
Een profiel bestaat uit lijnen en hoeken. Zodra een vorm veel korte zijden of dicht bij elkaar liggende bochten heeft, wordt het lastig om alle maatvoering leesbaar neer te zetten. We ontwikkelden berekeningen die bepalen waar labels kunnen staan en controleren of ze elkaar of andere onderdelen van de tekening overlappen.
Elke verbetering moest ook blijven werken voor de profielen die al goed werden weergegeven. Dat bepaalde hoe we het tekenprogramma opbouwden en hoe we het controleerden. De berekening, de bediening en het tekenen op het scherm kregen ieder een eigen plek in de code.
Rekenen zonder iets te tekenen
We bewaren het profiel als gegevens: punten, zijden en de eigenschappen die erbij horen. Een aparte laag verwerkt handelingen als een zijde toevoegen, een maat veranderen of het profiel draaien. Die kan worden getest zonder dat er een scherm aan te pas komt.
De geometrische functies rekenen met die gegevens. Ze bepalen bijvoorbeeld de lengte van een zijde, de ontwikkelde maat en de coördinaten voor een label. Pas daarna tekent React de lijnen, hoeken en maatvoering. De component die een label toont, hoeft daardoor niet zelf uit te rekenen waar dat label moet komen.
Die scheiding hielp toen we de berekening van de ontwikkelde maat uitbreidden. Bij dikker plaatmateriaal is alleen de zijden optellen onvoldoende: ook de vervorming bij het buigen telt mee. We konden die buigcorrectie toevoegen aan de afzonderlijke rekenfunctie, zonder de bediening en weergave opnieuw op te bouwen.
Moeilijke voorbeelden bewaren
Voor een berekening kun je in een Woordenboek · In het kortunit testEen unit test is een geautomatiseerde test die een klein, afgebakend onderdeel van software controleert, meestal los van externe systemen.Lees meer vastleggen welke uitkomst je verwacht. Bij een tekening wil je ook zien of de informatie duidelijk blijft. Daarom bouwden we een interne testweergave met een verzameling ingewikkelde profielen. Bij wijzigingen aan de weergave konden we die opnieuw renderen en naast elkaar bekijken.
De tekeningen worden als SVG opgebouwd: lijnen, teksten en coördinaten die ook als gegevens te controleren zijn. Dat combineerden we met visuele inspectie. Een aanpassing die het nieuwste probleem oplost, mag immers niet ongemerkt de maatvoering van een eerder profiel onleesbaar maken.
Zetprofiel bleef in de testversie nieuwe vormen proberen en voorbeelden terugsturen. Soms met heel gerichte aanwijzingen: dit label hoort daar, deze hoek moet anders worden getoond. Zo vulden onze technische controles en hun praktijkkennis elkaar aan.
Wat het mogelijk maakte
Tekenen en doorrekenen in één bestelling
In het portaal kan Zetprofiel een materiaal kiezen, het profiel tekenen en lengtes en aantallen toevoegen. De software berekent de ontwikkelde maat, het gewicht en de prijs. Uit die bestelling volgt de werkbon voor de productie. De tekening en de gegevens die vroeger met de hand bij elkaar werden gezet, horen nu bij dezelfde invoer.
Ook de vorm van het werk bleef herkenbaar. De planning kan een bestelling namens een klant uitwerken, en in de hal blijft een geprinte bon bruikbaar. Het portaal is daarnaast ingericht op klanten die zelf bestellen. De interne werkwijze vormde het vertrekpunt voor die uitbreiding.
Verder met de volgende praktijkvraag
We werken met Zetprofiel verder aan het portaal. Nieuwe profielvormen en wensen voor de weergave blijven aanleiding om de software te verbeteren. Het contact loopt rechtstreeks tussen de mensen van Zetprofiel en onze developers. Door de opgebouwde kennis van het werk is een korte toelichting vaak genoeg; als een wens niet duidelijk is, bellen we om hem door te nemen.
Die doorontwikkeling bouwt voort op dezelfde werkwijze: een concreet voorbeeld uit de productie bekijken, de software aanpassen en controleren of ook de bestaande profielen goed blijven werken.
Wat we meenemen
Wat we van Zetprofiel leren
Bij Zetprofiel kwamen de belangrijkste ontwerpkeuzes voort uit het werk aan de balie en in de productiehal. Drie lessen die we meenemen naar volgende projecten.
Volg het werk tot aan de gebruiker
De vraag om een tekentool leidde ons van de planningsbalie naar de geprinte werkbon. Daar werd duidelijk welke informatie de software moest vastleggen.
Bij volgende projecten
We bekijken waar invoer vandaan komt en wie er verderop mee moet werken. Dat helpt om samen de grenzen van het product te bepalen.
Test waar het resultaat wordt gebruikt
Een tekening die op het scherm duidelijk leek, kon op papier slecht leesbaar worden. Bestaande werkbonnen en lastige profielen werden ons testmateriaal.
Bij volgende projecten
We beoordelen de uitkomst in de werkelijke gebruikssituatie en bewaren moeilijke voorbeelden om latere wijzigingen aan te toetsen.
Geef vakregels een eigen plek
De berekeningen stonden los van de bediening en weergave. Daardoor konden we buigcorrecties toevoegen aan de berekening van de ontwikkelde maat.
Bij volgende projecten
We scheiden veranderlijke vakregels van de interface, zodat we ze gericht kunnen aanpassen en testen.
Ewout
Welk handwerk wil je automatiseren?
Vertel ons hoe het werk nu gaat en waar het vastloopt. We denken mee over wat de software moet overnemen en hoe die op jullie werkwijze kan aansluiten.